افزایش تعرفه اینترنت قرار است به بهبود کیفیت بینجامد؟
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی می رشت به نقل از دنیای اقتصاد، سرانجام تعرفه بسته‌های اینترنت، مکالمه و پیامک ۴۰درصد گران شد. درخواست افزایش تعرفه اینترنت اپراتورها دست‌کم از زمستان ۱۴۰۲ به یکی از موضوعات تکرارشونده بازار ارتباطات تبدیل شده است. در دی‌ماه آن سال، اپراتورهای ارتباطی و شرکت‌های ارائه‌دهنده اینترنت در نامه‌ای به رئیس‌جمهوری خواستار افزایش دوبرابری تعرفه بسته‌های اینترنت با حجم بیش از دو گیگابایت شدند. با این حال، سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی در نهایت با افزایشی محدودتر موافقت کرد. تعرفه‌ها در آن مقطع حدود ۳۴درصد افزایش یافت و اپراتورها نیز متعهد شدند شاخص‌هایی از جمله افزایش ۳۰درصدی میانگین سرعت اینترنت در شش ماه و توسعه پوشش نسل چهارم و پنجم را محقق کنند.
این درخواست در اردیبهشت ۱۴۰۴ بار دیگر مطرح شد. مدیران سه اپراتور اینترنت همراه خواستار افزایش تعرفه اینترنت همراه شدند. درخواست آن‌‌ها بر اساس متن نامه‌ای که به‌صورت عمومی منتشر شد از افزایش ۷۸درصدی قیمت بسته‌ها نسبت به نرخ‌های موجود حکایت داشت. وزارت ارتباطات در آن مقطع با این درخواست موافقت نکرد. سرانجام در آذر ۱۴۰۴، مجوز افزایش تعرفه‌ها تا سقف ۲۰ درصد صادر شد.
اکنون، در اول آبان ۱۴۰۵، تعرفه اینترنت درحالی ۴۰درصد افزایش داشت که حمید فتاحی، رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، در ۲۶ مهر گفته بود میزان نهایی افزایش هنوز مشخص نشده است. او همین‌طور با اشاره به افزایش هزینه‌های اپراتورها و ضرورت توجه به توان مالی مردم، اجرای پلکانی افزایش تعرفه اینترنت با تعهدات مشخص را متذکر شد. البته مراجعی به‌صورت غیررسمی این خبر را مدتی قبل اعلام کرده بودند اما اعلام رسمی سرانجام روز جمعه، یک آبان صورت پذیرفت.
رئیس سازمان تنظیم مقررات همچنین گفته بود: «سال گذشته افزایش ۳۸درصدی در حوزه اینترنت اتفاق افتاد و امروز کوچک‌ترین مورد آن که مثلا کابل فیبرنوری است، ۱۰برابر شده است، با این حال ما با اپراتورها شرط کردیم که به صورت پله‌ای و با تعهدات مشخص افزایش تعرفه را پیاده‌سازی کنند و در این خصوص سبد مصرف و هزینه‌های ارتباطی مردم را هم مدنظر داریم.»
ستار هاشمی، وزیر ارتباطات هم افزایش تعرفه‌ها را برای بقای اپراتورها ضروری دانسته بود. او در انتهای مردادماه چنین هشدار داده بود که با تعرفه‌های فعلی، ایجاد ناترازی در حوزه ارتباطات، مشابه بحران برق، دور از انتظار نیست. در حال حاضر اولویت با حفظ پایداری شبکه است. شبکه‌ای که اپراتورهایش از توان سرمایه‌گذاری کافی در زیرساخت‌های خود برخوردار نیستند و چالش‌های زیادی ازجمله نوسانات ارزی، تحریم‌ها و مشکلات واردات به داخل کشور این مسیر را دشوار کرده است.
اپراتورها موضوع افزایش تعرفه‌ها را متناسب با افزایش تورم مطرح کرده‌اند. همان‌طور که اشاره شد نوسانات ارزی، تقویت یا واردات تجهیزات ارتباطی را به امری دشوار تبدیل کرده است. گذشته از این دو مورد، یعنی تورم و نوسانات ارزی، باید به تحریم‌ها هم اشاره کرد. گذر از چالش‌های اپراتورداری در ایران، بدون پرداخت به کلان مساله فیلترینگ ایراد دارد.
«دنیای اقتصاد» پیش از این در گزارشی با عنوان «خداحافظی با اینترنت نیم‌بها؟» به مساله فیلترشکن‌های نیم‌بها پرداخته است. شرح این موضوع البته در چارچوب این گزارش نمی‌گنجد. آرش کریم بیگی، کارشناس و مدیرعامل یکی از اپراتورهای ارائه دهنده خدمات ارتباطی، به نقش مخرب فیلترشکن‌های نیم‌بها پرداخته بود. بخشی از صحبت‌های او بدین ترتیب است: «…برخی آی‌پی‌ها (داخلی) متاسفانه متخلف بودند؛ به این معنی که تحت عنوان سایت‌های نیم‌بهاکننده دانلود خارجی یا سرویس‌های دور زدن تعرفه یا وی‌پی‌ان نیم‌بهاکننده ترافیک بین‌الملل، ترافیک بین‌الملل را به عنوان ترافیک داخلی جا می‌زدند و سبب ضرر و زیان اپراتورها می‌شدند.»
البته ضرر اپراتور درنهایت به کاربر تحمیل می‌شود، چراکه او مصرف‌کننده نهایی سرویسی است که برای سرمایه‌گذاری و تقویت با اشکالات و ایرادات جدی روبه‌روست. اخیرا کاربران زیادی نسبت به کیفیت اینترنت واکنش منفی نشان داده‌اند. نارضایتی عمومی گاه در اشکالی جدی خود را نشان داد و موجی از انتقادات با مفهوم حجم‌خوری به سمت اپراتورها شکل گرفت. البته که این موضوع توسط اپراتورها پیگیری و تکذیب شد و سازمان تنظیم دستور شفاف‌سازی داد، اما به نظر می‌رسد مساله اصلی همین کیفیت اینترنت است.
«دنیای اقتصاد» در گزارش دیگری با عنوان «چرا اینترنت ایران بی‌کیفیت است؟» نظر کارشناسان این حوزه را در همین‌رابطه بررسی کرد. موضوع فیلترینگ یکی از مهم‌ترین دلایل افت کیفیت شبکه است. فارغ از کیفیت، فیلترینگ بر فاکتور امنیت سایبری هم تاثیر حائز اهمیتی دارد و می‌توان گفت به‌دلیل فیلترینگ، شبکه اینترنت کشور بسیار آلوده است. پیش از این وزیر ارتباطات، آلودگی شبکه ارتباطی کشور را یکی دیگر از آسیب‌های استفاده از فیلترشکن‌ها عنوان کرد که به شدت شبکه را دچار مشکل کرده است.
